गुलाबो सिताबो : बेग़मने खाल्लेला चित्रपट

बॉलीवूडमध्ये इतके हुशारीने बनवलेली 'ड्रॅमॅटिक सटायर' फारच कमी. डार्क कॉमेडीचा इतका सुंदर वापर  'जाने भी दो यारो' इतका नसला तरी तरी वेगळ्या खुबीने केला आहे. जुही चतुर्वेदी लिखित आणि शुजित सरकार दिग्दर्शित हा 'गुलाबो सिताबो' हा तो चित्रपट.लखनौ शहराची पार्श्वभूमी, मोडकळीस आलेली 'फातिमा महल' नामक खास लखनौवी हवेली, त्याची मालकिण बेग़म (फ़ारुख़ जाफ़र) हिचा नवरा एक हावरट, कंजूस ' सतत आयजीच्या जीवावर' असलेला ८० ला येऊनही ही हवेली कधीतरी आपल्या मालकीची होईल या भ्रमातला म्हातारा मिर्झा , आणि ढेर सारे भाडेकरू. अगदी ३०रु ते ७० रु इतक्याशा भाड्यावर राहणारे. आयुषमान खुरानाने साकारलेला 'बांके' हा 'मै गरीब हू' म्हणत आपल्या बहिणींना सांभाळणारा भाडेकरु सतत भाडे देण्यास कुचराई करण्यात पटाईत. यांच्या आयुष्यात पुरातत्व खात्याचे लोक आणि बिल्डर मंडळी यांची एन्ट्री होते आणि एरवी एकमेकांवर कुरघोडी करण्यात व्यस्त मिर्झा (अमिताभ बच्चन) आणि बांके (आयुषमान) यांची अवस्था सुरुवातीला आणि शेवटाला दाखवलेल्या गुलाबो आणि सिताबो या कठपुतळ्यांसारखी होते. 

अमिताभ बच्चनचे ते प्रोस्थेटिक नाक अतिशय नाकावर येते. पण मध्ये मध्ये करणारा म्हणून ते पोपटासारखे नाक चालवून घ्यायचे कारण अमिताभला सगळे गुन्हे माफ. तो भास्कर बॅनर्जी (आनंद) जितक्या सहजतेने साकारतो तितकाच सहज  विजय(अग्निपथ) साकारतो आणि तसाच सहज त्याचा खविस, हावरट मिर्झा आहे. आयुषमानची यावेळीही चित्रपटाची निवड चांगली आहे. बच्चनसमोर सशक्तपणे उभे राहणे सोपे नाही. आयुषमानने ते शिवधनुष्य लीलया पेलले आहे. बाकी चिटूरपुटूर भाडेकरू सोडले तर बांकेची भाई टाईप बहीण गुड्डो(सृष्टी श्रीवास्तव) आणि पुरातत्व खात्यातला अधिकारी (विजय राज), वकील (बिजेंद्र काला) यांचा वावरही अगदी नैसर्गिक आहे. भूमिका अतिशय छोटी असली तरी हा चित्रपटात जान आणली आहे एका विशेष कॅरेक्टर, बेग़मने. (फ़ारुख़ जाफ़र). कॅरेक्टर्सना बेग़म जे टोमणे लगावते विशेषतः मिर्झाला, ते त्याला प्रयत्नपूर्वकही परतवता येत नाहीत. कम्माल तर क्लायमॅक्सला केली आहे म्हातारीने. नुसती बसून अथवा आडवी होऊन निर्विकार चेहऱ्याने पण फटकेबाज संवादाने तिने जो दंगा केलाय त्याला तोड नाही. 

 डायरेक्शन  उत्तम. आर्ट डायरेक्शन उत्तम, नाट्यही उत्तम. पण सिनेमा थोडा स्लो आहे, एखाद्या कथेला कादंबरी करायचा प्रयत्न करावा अशी याची लय आहे. पार्श्वसंगीत तेच ते आहे. डायलॉग्ज नीट ऐका, भाषेचा छान लहेजा  सांभाळला आहे. थोड्याशा ख़ामीया सोडल्या तर प्राईमव्हीडीओवर, पण मोठ्या स्क्रीनवर (atleast TV) एकसंध बघण्यासारखी फिल्म आहे. 

- रमा