योगायोग..

मंगेश पाडगांवकर आणि कुसुमाग्रज दोघेही माझे आवडते..

पाडगांवकर अगदी प्रांजळपणे कबूल करतात की सुरुवातीच्या काळातील त्यांच्या कवितांवर कुसुमाग्रजांची छाप आहे. १६ व्या वर्षी जेव्हा पाडगांवकरांच्या कवितेला नुकतेच धुमारे फुटत होते, कुसुमाग्रजांचा 'विशाखा' काव्यसंग्रह त्यांना तोंडपाठ होता. तसा तो पार सत्तरीनंतरही होता.

कुसुमाग्रज 'धनुर्धारी' मासिकाचे संपादक असताना, पाडगांवकरांनी त्यांच्या ऑफिसात घुसून त्यांना आपल्या कविता वाचायला दिल्या.तिच्यावर कुसुमाग्रजांची छाप दिसत होतीच. असे2-3 वेळा झाले, कुसुमाग्रज प्रत्येकवेळी हसत..'लिहित रहा' म्हणत .

धनुर्धारीच्या एका दिवाळी अंकात कुसुमाग्रजांची 'महाकालीस' ही क्रांतीचे आवाहन करणारी कविता छापून येणार होती, ती वाचल्यावर पडगावकरांनी त्यावर उत्तर म्हणून एक कविता लिहिली आणि कुसुमाग्रजांना दाखविली. कुसुमाग्रज नुसते हसले. आणि त्या वर्षीच्या दिवाळी अंकात दोघांच्याही कविता छापून आल्या.. पाडगावकरांच्या कवितेला मिळालेला तो एक विलक्षण सन्मान होता.

७० वर्षांचे असताना त्यांना पुन्हा एकदा कुसुमाग्रजांना भेटायचा योग आला. 68 व्या वर्षी त्यांचा 'त्रिवेणी' काव्यसंग्रह त्यांनी कुसुमाग्रजांना अर्पण केला आहे.

अर्पणपत्रिकेत-

''कविवर्य कुसुमाग्रज यांस-

प्रेमादरपूर्वक

तुमच्याच कवितेचा हात धरून

माझी कविता चालायला शिकली''

असं लिहिलं आहे. कुसुमाग्रजांनी अर्पणपत्रिका वाचली आणि नुसते हसले.

पाडगावकार म्हणतात,

"16 वर्षी अनुभवलेलं ते हसणं पुन्हा अनुभवत असताना सत्तरीतला मंगेश आजही हवेत तरंगत होता...."

योगायोग म्हणावं की काय नक्की, पण आज मंगेश पाडगांवकरांचा जन्मदिवस आणि कुसुमाग्रजांची पुण्यतिथी..