"आम्ही दोघी - एक धागा विणलेला"

काल 'आम्ही दोघी' पाहिला. गौरी देशपांडें च्या 'पाऊस आला मोठा' या कथेवर बेतलेला हा सिनेमा. दिग्दर्शिक प्रतिमा जोशी यांनी कथेवर सुंदर काम करून चित्रपट बनवला आहे. संवाद जास्त करून कथेतलेच असल्यामुळे भाग्यश्री जाधवला फारसे काही करावे लागलेच नाही असं म्हणणं गैर ठरेल. मूळ कथेत नसलेली पात्रे राम, नेहा व तिचा नवरा या कथेत अगदी सहज सामावून गेलेली आहेत. त्यांचे किंवा अम्मीचे शेवटचे संवाद कॅची, थोडके आणि तरीही हृदयस्पर्शी. 

कोल्हापुरातील एक नामांकित वकील (किरण करमरकर) यांची मुलगी सावित्री सरदेसाई (प्रिया बापट). तिची आई लहानपणीच गेल्यामुळे, अप्पा (वडील) आणि घरातील नोकरचाकर यांच्या देखरेखी झालीच वाढलेली. 

लहनपणापासून घरात "We are not emotional fools. We are practical." हे तिच्या वडिलांचं तत्व तिनेही जपलेलं. त्यामुळे काहीशी फटकळ, तुसडी किंवा चांगल्या शब्दात म्हणायचं तर 'अतिस्पष्ट'. इतर मुलींपेक्षा वेगळी सावित्री. 

10वीत असताना अचानक एके दिवशी तिचे वडील तिच्यातून 7-8 वर्षांहून मोठ्या अमलाला (मुक्ता बर्वे) लग्न करून घरी घेऊन येतात. वरवर "मला काय करायचंय" असं दाखवत असलेल्या सावित्री असंख्य प्रश्नांनी ग्रासून आतून हललेली असते. मग हळूहळू घरातली नोकरचकरांच्या गरड्यातली अजून एक व्यक्ती - ते 'सावत्र' आई - ते मैत्रीण अशा स्थित्यंतरातून जाता-जाता एक आगळं-वेगळं त्यांच्यात निर्माण होतं. अशी ही सावित्रीने सांगितलेली तिची आणि अम्मी ची कथा. 

वरून स्ट्रॉंग आणि फटकळ असली तरी आतून हळवी, सतत स्वतःलाच आपण इमोशनल फूल नसल्याचा दाखला द्यायच्या नादात असणारी सावित्री प्रिया बापटने उत्कृष्ट साकारली आहे. सगळ्या बंधनांना झुगारून देणारी सावी. कुठेतरी भावनांच्या कपाटाला कुलूपबंद करून त्यांचं ओझं बाळगणारी सावी. शाळेपासून पोस्ट डॉक्टरल रिसर्च पर्यंतचा कालखंड आणि बेफिकीर, बिनधास्त, बंडखोर सावित्री तिने खूप सहजतेने उभी केली आहे. 

पण साऱ्या चित्रपटात बाजी मारली आहे ती मुक्ता बर्वेच्या 'अमलाने'. केवळ अक्षर ओळख असण्यापूरतीच शिकलेली, खेडवळ, मितभाषी, मृदू अमलाचं पात्र तिने इतक्या सुंदर साकारलं आहे त्याला तोड नाही. नवरा (किरण करमरकर) आणि मुलगी सावित्री या दोघांच्या अहंभावाने ताणलेल्या नात्यात पिचली लेली, इंग्रजी बोलणाऱ्या, साजऱ्या, हुशार मुलीचं कौतुक असलेली, 'सावत्र आई' पासून 'अम्मी' झालेली अमला. इतके कमी सीन्स आणि संवाद आहेत तिचे, पण तिच्या देहबोलीने ती तिची भूमिका अक्षरशः जगली आहे. गावंढळ असली तरी नात्यांचं, आयुष्याचं गुंतागुंतीचं तत्वज्ञान ती मोजक्या शब्दात सावीला सांगून जाते. लोकर घेवून विणत बसलेली अम्मी सावीशी न कळणारं नातंही विणते.

"कोणते नाते म्हणू हे गुंतणे ना टाळणे, का तरी माझे तुझे हे सोबतीने चालणे" या गाण्यासारखेच आपण या सर्वांसोबत चालत राहतो. 

या दोघींसारखी सारीच पात्रं एकमेकाला पूरक, वास्तवतेला धरून आणि रंगीत छटांची आहेत.

त्यांचं प्रयोजन कळण्यासाठी 'आम्ही दोघी' पहावा लागेल..